Era Chapmana (1925 – 1934)

Herbert ChapmanChapman urodził się osiem lat przed powstaniem Arsenalu – 19 stycznia 1878 roku w Kiveton Park, małej górniczej wiosce w Yorkshire i Notthinghamshire. Urodził się w rodzinie górnika – miał pięciu braci i siostrę. Bez problemów trafił do technikum, gdzie miał uzyskać tytuł inżyniera-górnika. Jako piłkarz nie wyszedł poza status amatora i nie dorównał swemu bratu Harremu – napastnikowi Sheffield Wednesday. W 1907 objął Northampton, które broniło się przed spadkiem. Dwa lata później Northampton zdobyło mistrzowski tytuł. W 1912 wrócił do Yorkshire i został managerem Leeds City. W 1920 roku objął stanowisko managera Huddersfield Town które przemieniło się z prowincjonalnego zespołu w najsilniejszą drużynę w Wielkiej Brytanii. W czerwcu 1925 został managerem Arsenalu. Jego pensja wynosiła 2.000 funtów rocznie.historia_07[1] 

Bob John, Herbert Chapman, Alex JamesZdjęcie wykonane przed meczem z Newcastle w Pucharze Anglii (1932)

Charlie BuchanBył pierwszym zawodnikiem sprowadzonym przez Chapmana na Highbury, gdzie spędził wiele lat. Buchan urodził się w Plumstead, od dziecka kibicował Kanonierom. Jako junior grał w rezerwach Arsenalu, jednak opuścił klub w 1909 roku, ukończył Politechnikę Woolwich, przeszedł do Northfleet, potem do Leyton skąd w wieku 18 lat został przetransferowany do Sunderlandu za 1.200 funtów. W wieku 34 lat ponownie zawitał na Highbury. Chapman odwiedził Buchana w jego sklepie sportowym w Sunderland i zaproponował grę w Arsenalu. Transfer doszedł do skutku, a Norris musiał wyłożyć 2.000 funtów i 100 funtów za każdą zdobytą bramkę.Chapman kontra NorrisW wyniku oskarżeń o nieprawidłowości finansowe, Norris został zmuszony do rezygnacji z funkcji prezesa Arsenalu i pożegnał się z futbolem do końca życia. W wyniku prowadzonego postępowania doszło do ostrego konfliktu pomiędzy Norrisem a Chapmanem – prezes oskarżał managera o to, że to on jest sprawcą wszelkich nielegalnych spraw finansowych, a nie on. Norris nazwał Chapmana kłamcą i stwierdził, że zatrudnienie go było jego największym błędem. Musiał zmienić zdanie, gdy Arsenal sięgnął po mistrzostwo Anglii i Puchar Anglii po raz pierwszy w historii. Sir Henry Norris zmarł wkrótce po Chapmanie, 30 lipca 1934 roku.historia_08[1] 

Typowe spotkanie przy golfie: Tom Parker, David Jack, Herbert Chapman i Alex JamesZdjęcie wykonane 14 listopada 1929 roku

TaktykaW 1925 zmodyfikowano pojęcie pułapki offsajdowej. Chapman był pierwszym, który dostosował grę drużyny do nowych przepisów. Zmieniono także ustawienie: środkowy pomocnik został przeniesiony do linii obrony. Arsenal przestał grać popularnym ustawieniem 2-3-5 i przeszedł na 3-3-4. Aby trzymać się prawdy, należy uściślić, że to nie Chapman był autorem nowej taktyki, lecz Charlie Buchan – piłkarz kupiony przez Chapmana z Sunderlandu, który zasugerował, że pomocnik Arsenalu Jack Butler powinien grać jako obrońca. Chapman odrzucił ten pomysł. Dopiero dotkliwa porażka z Newcastle United 0:7 oraz groźba Buchana sprawiły, że Chapman postanowił ponownie przemyśleć pomysł swojego piłkarza. Jeszcze tego samego dnia, mając w pamięci bolesną lekcję z Newcastle, Chapman po długiej rozmowie z Buchanem zgodził się zmodyfikować taktykę i przejść na 3-3-4. Zmiana przyniosła od razu rezultat – na Upton Park West Ham zostało pokonane 4:0. Swego czasu Chapman powiedział:– Nie jest ważne czy drużyna gra dobrze. Ona musi strzelać gole, zdobywać punkty. Miarą ich umiejętności jest pozycja w lidze, muszą się postarać aby było ono dobre.James i JackDrużyna Chapmana zaczęła grać lepiej – sezon 1925/1926 zakończono na drugim miejscu. Wkrótce sprowadzono z Southamptonu Toma Parkera, obrońcę; z Doncaster Rovers sprowadzono napastnika Jacka Lamberta za 2.000 funtów. W grudniu 1926 Chapman za 200 funtów sprowadził 21-letniego obrońcę Herbie Robertsa z Oswestry, który na co dzień był policjantem. Ale zespołowi brakowało wielkich nazwisk. David Jack był jednym z najsłynniejszych angielskich napastników. To on zdobył pierwszego gola w historii Wembley – podczas finału Pucharu Anglii w 1923 roku. Jack był piłkarzem Boltonu, zarząd klubu wyraźnie stwierdził, że piłkarz nie jest na sprzedaż, jednak nie przeszkodziło to Chapmanowi wybrać się na spotkanie z działaczami Boltonu. Klub Jacka postawił cenę zaporową – 13.000 funtów, czyli dwukrotnie większą niż rekordowa suma transferu do tej pory. Ostatecznie Chapman i George Allison wynegocjowali sumę 11.500 funtów i Jack został piłkarzem Arsenalu. Alex James słynny był z uczestniczenia w pogromie Anglii na Wembley 5:1 w 1928 roku. W barwach swego klubu Preston zdobył 60 goli. Zupełnie niespodziewanie Preston wystawiło go w czerwcu 1929 roku na sprzedaż. W walkę o zawodnika włączył się nie tylko Arsenal, ale także Aston Villa, Liverpool i Manchester City. Ostatecznie trafił na Highbury, jednak niezwykle mała suma transferu (8,750 funtów) sprawiła, że Związek Piłki Nożnej przeprowadził śledztwo zanim James został zarejestrowany. Pojawiły się zarzuty o fałszerstwo – wydawało się niemożliwe, że tak świetny piłkarz, o którego walczy tyle klubów, został sprzedany za tak małe pieniądze.historia_09[1] 

Alex James przed obiektywem przed meczem rezerw, 13 kwietnia 1932 rok.

Cliff BastinChapman zauważył Bastina, gdy ten grał dla Exeter. Miał dopiero 16 lat, jednak grał niezwykle dojrzale i nieporównywalnie lepiej od swych kolegów z trzeciej ligi. Chapman od razu chciał go sprowadzić do swego klubu, jednak Bastin nie był zainteresowany. Dla niego ważniejsze były mecze tenisowe, które rozgrywał popołudniami. Ostatecznie młody piłkarz zdecydował się na transfer, jednak przywitanie w Arsenalu było chłodne – gdy pierwszy raz przybył na Highbury nie został wpuszczony, gdyż myślano, że to zwykły chłopak szukający autografów.historia_10[1] 

Alex James i Cliff BastinRazem rozegrali 651 spotkań i zdobyli 203 bramki.

Puchar AngliiPierwszym sukcesem Arsenalu było zdobycie Pucharu Anglii w 1930 roku. Spotkanie rozpoczęło się o 14:45, w sobotę 26 kwietnia 1930 roku na londyńskim Empire Stadium. Arsenal zmierzył się z jedną z najlepszych drużyn Wielkiej Brytanii – Huddersfield. Kapitanem Huddersfield był Tom Wilson, a Arsenalu Tom Parker. Co ciekawsze managerem Arsenalu był Herbert Chapman, który przed przybyciem do północnego Londynu prowadził właśnie Huddersfielda. Na spotkanie przybył król Jerzy V, choć prasa twierdziła, że monarcha z powodu kłopotów zdrowotnych nie przybędzie na 55. finał Pucharu Anglii. Na bramce wystąpił Charlie Preedy, w obronie Tom Parker, Eddie Hapgood, Alf Baker, Bill Seddon oraz Bob John. W pomocy Joe Hulme, David Jack, oraz Jack Lambert. W ataku Cliff Bastin i Alex James. W 17 minucie James był faulowany. Podanie do Bastina, ten zagrywa do Jamesa, który zdobywa gola. Huddersfield przeszło do ataku, jednak Preedy był bezbłędny. Na siedem minut przed końcem meczu osamotniony Lambert otrzymał piłkę od Jamesa i po popisowej, samotnej akcji zdobył gola.Gillespie RoadChapman przyjechał z Leeds City na Highbury 6 grudnia 1913 roku i od razu zauważył, że bardzo blisko stadionu Arsenalu jest stacja metra, zwana Gillespie Road. Dopiero w 1932 roku udało się zmienić nazwę z Gillespie Road na Arsenal co wcale nie było rzeczą łatwą – nazwa stacji była przecież wydrukowana na każdym bilecie, każdym informatorze i każdej mapie. LER (London Electric Railway) także niezbyt chętnie podeszło do propozycji – obawiano się, że każdy klub w Londynie będzie chciał nazwać najbliższą stację metra nazwą zespołu. Jednak Chapman się nie poddawał. Dowodził, że zmiana nazwy na Arsenal sprawi, że stacja stanie się bardziej popularna, a LER zarobi więcej pieniędzy. Przedstawiciele władz zaproponowały nazwę Highbury Hill, jednak Chapman nie był tym pomysłem usatysfakcjonowany. LER musiało się poddać namowom – od 5 listopada 1932 stacja nosi nazwę Arsenal. Tego samego dnia Kanonierzy wygrali 7:1 z Wolverhampton Wanderers.Arsenal rozpoczynał sezon 1931/1932 z nadzieją na podwójną koronę. Ostatnim zespołem, który tego dokonał była Aston Villa w 1897 roku. Pierwszy mecz został niespodziewanie przegrany – i to na własnym stadionie z West Bromwich. Dopiero po pięciu kolejkach Arsenal zdobył pierwszy punkt. Arsenal ostatecznie zajął drugie miejsce, a mistrzowski tytuł przypadł drużynie Evertonu. Przyczyna porażki Arsenalu w tym sezonie była jasna – zbytnia pewność siebie, ciągłe, agresywne atakowanie przeciwnika i luki w obronie ułatwiające kontry. Dobrze nie szło także w Pucharze Anglii – w trzeciej rundzie Arsenal uzyskał walkower 11:1 nad Darwen, pokonał w rundzie czwartej Plymouth 4:2, Portsmouth 2:0, Huddersfield 1:0, Manchester City 1:0. Mecz finałowy Arsenal grał z Newcastle United. Najważniejszą niewiadomą było: czy Alex James zdąży wyleczyć kontuzję kolana i wystąpi w tym spotkaniu? Na trzy dni przed meczem Chapman podał skład: ani James, ani Hulme nie mogli zagrać. L.V. Manning, wydawca gazety „Daily Sketch” poprosił obu piłkarzy, aby przybyli na Highbury, zrobił im zdjęcia i opublikował w gazecie podpisując: „Dwaj najsprawniejsi mężczyźni w piłce nożnej”. Chapman nie ukrywał swej złości, wezwał ich do siebie i w obecności 40 dziennikarzy kazał ostro trenować. Obaj znaleźli się w składzie na mecz ze Srokami. Gdy wszyscy dziennikarze zaczęli się rozchodzić, jeden z nich poprosił Toma Whittakera o ostatnie zdjęcie. Podczas pozowania James nieszczęśliwie doznał urazu i został zniesiony z murawy. W meczu został zastąpiony przez George Male.FinałMecz zbliżał się do końca pierwszej połowy. Po bramce Boba Johna, Arsenal prowadził 1:0. W przedziwny sposób Newcastle United zdobyło bramkę, a wszystko przez sędziego, który popełnił ewidentny błąd. Ostatecznie Arsenal przegrał 1:2.

historia_11[1]

26 marca 1927 roku, Stamford BridgeArsenal pokonał Chelsea 2:1 po golach Joe Hulme i Charlie Buchana i awansował do finału Pucharu Anglii.

DominacjaRozczarowanie rokiem 1932 szybko minęło. Rok później zdobyto mistrzostwo kraju, potem znowu, i jeszcze raz. Arsenal nie potrafił jednak zdobyć podwójnej korony – sezon mistrzowski kończył się odpadnięciem z pucharu, a gdy już po upragniony puchar zespół sięgał, jak choćby w roku 1936, wtedy nie udawało się zdobyć mistrzostwa. W 1931 Arsenal zdobył 127 ligowych goli, w 1933 118 goli, a w 1935 118 goli.WalsallLos zetknął Arsenal z Walsall w trzeciej rundzie Pucharu Anglii. Walsall było zespołem amatorskim i wysokie zwycięstwo Arsenalu było pewne. Skład na mecz mógł ułatwić przypuszczenia, że Chapman zlekceważył przeciwnika, który nie potrafił wygrać nawet we własnej lidze. Ale było inaczej – rezerwowy skład był wymuszony – w zespole szalała grypa, która wyeliminowała Boba Johna, Jacka Lamberta i Toma Colemana. Eddie Hapgoow i Joe Hulme byli kontuzjowani. Prasa określała to spotkanie jako starcie Davida z Goliatem, drużyny która ma własny pociąg i zespołu, który wart jest 69 funtów. Wydatki Walsall na cały sezon wynosiły 75 funtów. Młodzi piłkarze Arsenalu, jak choćby Charlie Walsh, byli wyraźnie spięci, natomiast Walsall grało świetnie. Obrońcy od razu wyłączyli Jamesa z gry. Walsh zmarnował stuprocentową sytuację po dośrodkowaniu Bastina. W drugiej połowie było jeszcze gorzej: Walsh zabrał piłkę… Jackowi, gdy ten stał przed pewną szansą zdobycia gola. Z minuty na minutę Walsall nabierało pewności siebie. W 60 minucie napastnik miejscowych, Gilbert Alsop, głową zdobył gola. Nawet po 50 latach Alsop, w wieku 73 lat pamięta każdy szczegół tej bramki:– Wykonywaliśmy rzut rożny, a ich obrońca (Black) miał mnie kryć. Nie udało mu się (…) Głową wbiłem ją w róg bramki.Alsop pamięta co stało się pięć minut później – został sfaulowany przez Tommy Blacka, a ponieważ działo się to w obszarze pola karnego, sędzia podyktował rzut karny zamieniony przez Billego Shepparda na bramkę. Chapman był wściekły – nie pozwolił Blackowi powrócić na Highbury i jeszcze tego samego tygodnia sprzedał go do Plymouth. Walsh, który zagrał równie słabo co Black, w styczniu przeniósł się do Brentford. Warnes z końcem sezonu został zawodnikiem Norwich. Jedynie Sidey przetrwał czystki Chapmana.Wstrząs na HighburyPorażka z Walsall była ostatnią w życiu Herberta Chapmana. Jego śmierć przyszła zupełnie nieoczekiwanie, tak nagle, że wstrząsnęła Highbury. W sobotę, 30 grudnia 1933 roku, Arsenal zremisował z Birmingham utrzymując czteropunktowe prowadzenie na szczycie tabeli. W Nowy Rok Chapman pojechał do Bury obejrzeć mecz z Notts County, we wtorek był na meczu Shieffield Wednesday z Birmingham. W środę był już chory, jednak zlekceważył rady klubowego lekarza, dr Guya Peppera i pojechał do Guildford na mecz rezerw. Po powrocie do swego domu w Hendon jego stan się pogorszył. Pomimo krótkotrwałej poprawy zmarł o godzinie 15 w sobotę, 6 stycznia. Informacja była kompletnym szokiem. Kilka godzin później piłkarze przybyli na trening, a gdy zostali poinformowani o śmierci swego trenera, nie mogli w to uwierzyć – gdy ostatni raz go widzieli na meczu z Birmingham był całkowicie zdrowy. Już? kilka dni po tym wydarzeniu, Arsenal grał mecz z Wednesday – widownia minutą ciszy uczciła pamięć Chapmana, a całe spotkanie odbyło się bez gorącego dopingu. Podłamani piłkarze zremisowali 1:1, potem przegrali trzy kolejne spotkania, w tym dwa u siebie – z Tottenhamem i Evertonem. Chapman został pochowany cztery dni później w Hendon, gdzie znajdował się kościół, do którego regularnie uczęszczał.historia_12[1] 

10 stycznia 1934 roku: koniec złotej epoki ArsenaluKarawan kieruje się do Hendon, gdzie spoczął Herbert Chapman.

Dodaj komentarz